EFÄ°OLÄžU MUSTAFA BEY KÄ°MDÄ°R.
Karadeniz'in sarp dağlarından yükselen asil bir seda ve Türk halk müziğinin erken dönem usta kaynak kişilerinden biri olan Efiloğlu Mustafa, yaktığı yanık türkülerle ve bıraktığı kültürel mirasla adını musiki tarihimize altın harflerle yazdırmış müstesna bir şahsiyettir.
Halk müziği literatüründe Efiloğlu Mustafa, doğup büyüdüğü yörede ise daha çok Mustafa Efil veya asil duruşu nedeniyle Efil Ağa adıyla maruf olan usta sanatçı, hicri takvime göre 1306 (miladi takvime göre 1890) yılında Ordu'nun Akkuş ilçesi bünyesinde dünyaya gözlerini açmıştır.
Çocukluk yıllarından itibaren içine düşen tel ve avaz sevdası, onu ömrü boyunca sürecek bitmek bilmez bir kültür yolculuğuna sürüklemiştir.
İçindeki bu durdurulamaz türkü düşkünlüğü ve halk kültürünü yerinde soluma arzusu nedeniyle, o dönemin zorlu ulaşım şartlarına rağmen adeta bir seyyah gibi hareket etmiştir.
Başta kendi memleketi olmak üzere Karadeniz Bölgesi'nin hemen hemen bütün illerini, kasabalarını ve en ücra köylerini adım adım dolaşmıştır.
Gezdiği her coğrafyadan edindiği kültürel birikimi kendi potasında eriten usta ozan, anlatılanlara göre cömertliği, yiğitliği ve sözünün eri oluşuyla tipik bir Anadolu ağası profilini hayatı boyunca gururla taşımıştır.
Yöresinde halk tarafından çok sevilen, saygı duyulan ve her sözü hürmetle dinlenen bir kanaat önderi olması, onun yaktığı türkülerin de kendisi gibi el üstünde tutulmasını sağlamış ve bu sayede eserleri hiçbir deformasyona uğramadan günümüze kadar sapasağlam ulaşmıştır.
Karadeniz'in bu bilge çınarı, ömrünü adadığı o güzel ezgileri geride bırakarak 1959 yılında fani dünyaya gözlerini yummuş ve memleketi Ordu'da toprağa verilmiştir.
Onun vefatının ardından, derlediği ve bestelediği o eşsiz eserler halk musikişinasları tarafından Efilo Havaları adıyla tescillenmiş ve literatüre bu saygın isimle dahil edilmiştir.
Yörede okunan ve onun süzgecinden geçen türkülerin hemen hepsinin, Anadolu'nun diğer kadim müzik havzalarında olduğu gibi köklü mani dörtlüklerinden oluştuğu görülmektedir.
Efiloğlu Mustafa, hayatı boyunca katılmış olduğu her meşkte, oturduğu her muhabbet ilminde ve dost meclisinde bu eserleri büyük bir tutkuyla çalıp söylemiştir.
Ezgilerin dilden dile aktarılması, kitleler tarafından duyulması ve aslına uygun şekilde okunması yönünde insanüstü çabalar sarf etmiştir.
Bu sanatsal mücadelesiyle sadece türküleri yaşatmakla kalmamış; doğduğu, büyüdüğü ve sevdalandığı Ordu ili ile Akkuş ilçesinin kültürel olarak tanınmasına, tanıtılmasına ve bir müzik merkezi olarak anılmasına muazzam katkılar sağlamıştır.
Araştırma ve Çalışma Tahsin Akkaya tarafından yapılmıştır.